از آنجایيكه آموزش، در زمره  اولويت‌هاي اساسي دولت مالزي مي‌باشد، سالانه مبالغ كلاني از بودجه ملي به اهداف آموزشي اين كشور اختصاص مي‌يابد. تحصيل در مقاطع ابتدایي و متوسطه براي كليه دانش آموزان رده های سنی 7 تا 17‌ سال رايگان مي باشد. سن ورود به سال اول ابتدایي  7 سالگي است . سن فارغ التحصيلي دانشگاهي نيز، 22 سالگي است . بالغ بر 97%‌ كودكان رده سني 7 سال مالزيايي در سيستم آموزشي دولتي، مشغول به تحصيل مي‌باشند .نرخ افراد باسواد كشور مالزي بالغ بر ‌ 93% مي‌باشد كه از جمله بالاترين ارقام افراد با سواد دنيا، به شمار مي آيد. در آينده‌اي نه چندان دور دولت مالزي به اجباري سازي  آموزش ابتدایي  براي كودكان مالزيايي مبادرت خواهد كرد .

نظام آموزشي مالزي تمامي مقاطع آموزشي از مقطع پيش دبستاني تا مقطع آموزش عالي را به شرح ذيل تحت پوشش قرار مي‌دهد:

• آموزش پيش دبستاني از سن 5 سالگي (براي 2 تا 3 سال)
• آموزش ابتدایي از سن 7 سالگي (براي 5 تا 7 سال)
• آموزش متوسطه مقدماتي  از سن 13 سالگي (براي 3سال)
• آموزش متوسطه تكميلي، از سن 16 سالگي (براي مدت 2 سال)
• آموزش كالج ، يا مقطع ششم،‌ از سن 18 سالگي (براي مدت 1 تا 1/5 سال)

آموزش عالي

• دوره كارشناسي ، از 20 سالگي (براي 3 تا 5سال)
• دوره كارشناسي ارشد و دكتري (به مدت 1 تا 5 سال)

در نظام آموزش مالزي، مؤسسات دولتي و مؤسسات خصوصي مشاركت دارند. آموزش دوره ابتدایي و متوسطه در بخش دولتي رايگان مي‌باشد،‌ بخش اعظم آموزش ابتدایي و متوسطه براي كودكان مالزيايي توسط مدارس دولتي يا عمومي تأمين مي‌گردد، ليكن بخش خصوصي نقش به سزايي در آموزش عالي كشور ايفا مي‌نمايد، ‌اما سطح همكاري بخش خصوصي در مقاطع ابتدایي و متوسطه بسيار اندك است .

برنامه‌هاي آموزشي ملي مقاطع ابتدایي و متوسطه،‌ به آماده سازي دانش‌آموزان جهت شركت در آزمونهاي عمومي مشترك پايان دوره‌هاي آموزش ابتدایي و مقدماتي و تكميلي متوسطه  منتهي مي گردد.

زبان مالايايي زبان ملي كشور مالزيست. اين در حالي است كه  ياد گيري زبان انگليسي  در مدارس اجباري است. در مقابل چند مليتي بودن كشور مالزي و وجود مدارس مختص به نژادهاي غير مالزيایي به بهره گيري از زبانهاي "ماندارين" و "تاميل" بعنوان زبان‌هاي آموزشي منجر شده است.

آزمونها و امتحانات كشوري مقاطع ابتدایي و متوسطه بر آزمونهاي (Ujian Penilain  Saekolah Rendah (UPSR  برای  ارزيابي مدارس ابتدایي، آزمون Peniliaian Menengah Rendah برای ارزيابي دوره متوسطه مقدماتي و آزمون Sijil Pelajaran Malaysia كه مختص اعطاي گواهينامه پايان تحصيلات متوسطه تكميلي است، مشتمل مي‌گردد.

 آن دسته از دانش آموزاني كه با موفقيت آزمون  SPM را پشت سر گذاشته اند به مقطع تحصيلی پیش دانشگاهی که مدت آن 2 سال است راه مي يابند. پس از گذراندن دوره آموزشي 2 ساله فوق،  دانش آموزان از مجوز ثبت نام در دانشگاه‌ها برخوردار مي گردند. مؤسسات آموزش عالي غير انتفاعي مالزي در تأمين برنامه هاي آموزش دانشجويان از نقش كليدي برخوردار مي باشند. در بيان اهميت مؤسسات غير انتفاعي در سطح آموزش عالي مي بايد اذعان نمود كه بالغ بر 900،270 هزار دانشجوي بومي و 15 هزار دانشجوي خارجي تحت پوشش اين‌مؤسسات  قرار دارند. ساختار آموزش رسمي كشور مالزي به گونه اي طراحي گرديده است  كه دانش آموزان غالباً قادر به اتمام تحصيلات دوره كارشناسي خود تا سن 22 سالگي باشند. علاوه بر اين،  تعداد زيادي مدارس بين‌المللي و مدارس ويژه مهاجرين مقيم ساير كشورها در مالزي احداث گرديده است كه به ارائه آموزش  مقاطع ابتدایي و متوسطه  به دانش آموزان خارجي مبادرت مي نمايد . مدارس بين‌المللي خصوصي به بهره گيري از زبان انگليسي در برنامه‌هاي آموزشي خود مبادرت نموده و به طراحي ‌دوره‌ها و برنامه‌هاي درسي‌ خود مطابق با سيستم‌هاي آموزشي انگليسي يا آمريكايي مي پردازند.

مقاطع تحصیلی

آموزش عالی

1- دوره‌ هايي‌ كه‌ منتهي‌ به‌ مدارك ‌ Diploma سه‌ سال‌ و Certificate دو سال‌ تحصيل‌ در كالجها و پلي‌ تكنيكها مي‌ گردد. همچنين‌ دوره‌ هاي‌ سه‌ ساله‌ دانشگاهي كه‌ منتهي‌ به‌ مدرك ‌ Diploma مي‌ گردد. اينگونه‌ مدارك‌ معمولا با گذراندن ‌ 90 تا 100 واحد (Credit) اخذ مي‌ گردد. افرادي‌ كه‌ داراي‌ مدرك ‌ Diplomaو Certificate از كالجها و پلي‌ تكنيكها باشند مي‌ توانند وارد دانشگاهها شوند.

 2- Bachelor سه‌ يا چهار سال‌ تحصيل‌ تمام‌ وقت‌. اين‌ مدرك‌ معمولا با گذراندن ‌ 150 تا 180 واحد (Credit)  اخذ مي‌ گردد. يادآوري‌ مي‌ گردد كه‌ تعداد واحدها در دانشگاههاي‌ مختلف‌ يكسان‌ نيست‌. مدرك‌ دوره‌ ليسانس به‌ دو نوع ‌ Honours و Ordinary تقسيم‌ مي‌ گردد.

 3- اخذ مدرك (‌ Post Graduate Diploma (PGD نيز پس از گذراندن‌ دوره‌ هاي ‌ Diploma در كشور مالزي‌ به‌ مدت‌ يكسال‌ ميسر است‌ .

4-Master جهت‌ ورود به‌ اين‌ دوره‌ امتحاني‌ صورت‌ نمي‌ گيرد بلكه‌ دارا بودن‌ مدرك ‌ Bachelor با حداقل معدل ‌‌ Honourse Secind و معرفهاي‌ علمي‌ الزامي‌ است‌. دوره‌ فوق به‌ دو صورت‌ به شرح ذيل ارایه‌ مي‌ گردد:

•  درس‌ و تحقيق ( ‌ :(Taught Course and Researc در این حالت‌  دانشجو پس‌ از گذراندن ‌ 30 واحد (Credit) مشتمل بر ‌ 10 واحد پروژه‌ تحقيقاتي‌ موفق‌ به‌ دريافت‌ مدرك ‌ Master مي‌ گردند
• با تحقيق ( ‌ :(By Researcدر این حالت ‌ كلاس‌ درس‌ وجود نداشته‌ و تنها پروژه‌ تحقيقاتي‌ در قالب 30 واحد درسي ارائه مي گردد. در هر دو حالت‌ دانشجويان ملزم به دفاع از رساله‌ تحقيقاتي‌ خود و‌ دريافت‌ مدرك‌ مي‌باشند.

5-Ph.D

. جهت ورود به‌ اين‌ دوره‌ برخورداری از معدل‌ بسيار بالاي‌ دوره Master‌ الزامي‌ است‌ .اين‌ دوره‌ نيز به‌ دو صورت‌ مشابه مقطع‌  Masterبرگزار مي‌گردد. دانشجويان ملزم به گذراندن حدود 90 واحد (Credit) درسي مي باشند. در حالت درس و تحقيق 60 واحد متعلق‌ به‌ دروس‌ است‌ و 30 واحد به‌ پروژه‌ تحقيقاتي‌ و در حالت ‌ با تحقيق كليه ‌ 90 واحد بصورت‌ پروژه‌ تحقيقاتي‌ به‌ مرحله‌ اجرا در مي‌ آيد.

سال تحصیلی دانشگاهی

با توجه به وضعيت مناسب آب و هوا در كشور مالزي , امكان تحصيل در کليه ماههاي سال فراهم بوده و دانشگاه هاي کشور به ارائه 3 ترم تحصيلي در سال  مبادرت مي نمايند

دانشگاهه

با بين المللي تر شدن تحصيلات در جهان ، دانشگاههاي مالزي نيز خود رابا اين روند هماهنگ تر كرده اند. هر يك از دانشگاهها توان رقابتي خاصي را براي خود مهيا ساخته ودر نتيجه خود را در مركز خاصي قرار داده اند. برنامه هاي درسي هماهنگ با نيروي فعال بازار شكل مي گيرند. دروس و برنامه ها متناسب با نياز وحساس به تغييرات محيط جهاني اند.سيستم آموزشي دانشگاههاي مالزي متوجه چالشهاي است كه دنياي نوين مي طلبد و همچنين متوجه نقشي است كه آسيا در آن بازي مي كند. نخستين دانشگاه مالزي بنام دانشگاه مالزي در سال1949 در سنگاپور تأسيس شد. درحال حاضر تعداد 10 دانشگاه ملي و تعدادي دانشگاه خصوصي در کشور مالزي فعاليت دارند که جوابگوي 16.6 % گروه سني دانشگاهي کشور مي باشد.

پذیرش دانشجویان خارجی

مؤسسات آموزش عالي مالزي در پذيرش دانشجويان توانا از انعطاف پذيري بسيار بالايي برخوردار مي باشند. در واقع در اين دانشگاهها هيچ گونه آزمون ورودي خاص جهت ارزيابي يا گزينش دانشجويان وجود نداشته و نمرات امتحانات نهايي براي ورود به دانشگاهها ملاك مي باشد. در مقابل، دانش سراها و دانشگاههاي غير انتفاعي، به گزينش دانشجويان به واسطه برگزاري امتحانات گوناگون SPM ، سطح 5  GCSE ، SAM (استراليا) CPU (كانادا)، و SMU3 اندونزي  مبادرت مي نمايند. دانشجويان فوق ملزم به گذراندن دوره پيش دانشگاهي وديگر‌برنامه‌هاي ويژه رشته‌ تحصيلي‌ خود مي باشند. در اين سطح، مؤسسات آموزش عالي، گواهينامه يا ديپلم اعطاء مي‌نمايند. گواهينامه‌هاي مذكو، عمدتاً توسط مراكز آموزشي خصوصي و دولتي مؤسسات آموزش عالي با بودجه‌ دولتي دانشگاههاي دولتي، دانشگاههاي فني، و كالج‌هاي دولتي و يا مؤسسات آموزش عالي با بودجه خصوصي كالج هاي خصوصي، دانشگاههاي خصوصي، شعبات دانشگاههاي خارجي مختص دانشجويان خارجي و مالزيايي به فارغ التحصيلان اعطا مي گردد.اصلي ترين نقش مؤسسات آموزش عالي، مهيا سازي نيروي كار ماهر و كاردان و برخوردار از مهارت‌ها، معلومات، و شايستگي‌هاي اخلاقي و رفتاري مناسب در جهت برآورده سازي نيازهاي مختلف عصر تكنولوژي پيشرفته مي باشد. علاوه بر اين، مؤسسات آموزش عالي، به پرورش نيروي انساني كارآمد جهت پيشبرد امور تحقيقاتي و توسعه به واسطه ارائه خدمات مشاوره‌اي مبادرت مي نمايند .مؤسسات آموزش عالي خصوصي نيز، از نقشي كليدي در جهت برآورده سازي نيازهاي آموزش عالي دانشجويان بومي و دانشجويان خارجي برخوردار مي باشد. در حال حاضر بالغ بر 15000 دانشجوي خارجي در مؤسسات آموزش عالي خصوصي كشور به تحصيل اشتغال دارند. آموزش عالي دولتي تحت نظارت وزارت آموزش عالي دولتي از انواعي به شرح ذيل برخوردار مي باشد:

• آموزش در كالج
• آموزش فني و مهندسي
• آموزش علوم انساني و نظري

آموزش در کالج:

1) كالج‌هاي دولتي

تحصيل در دانش سراهاي عالي،‌ ويژه آن دسته از دانش آموزاني است كه به اتمام مقطع متوسطه نایل آمده و درصدد برخورداري از آموزشهاي جامع‌تر و دريافت مدارج تحصيلي بالاتر، مي‌باشند. مدرك ورود به اين كالج ‌ SPM یا مدرکی معادل آن می باشد. نوع كالج‌ها به صورت تمام وقت بوده و دانشجويان پس از دو سال به اخذ مدرك ديپلم نایل مي‌آيند. از جمله مهم ترين كالج‌هاي دولتي مالزي مي توان به كالج تانكو عبدل رحمان ( TARC ) اشاره نمود، كه در 24 فوريه سال1969 تأسيس شد.

2) كالج‌هاي فني و حرفه اي

کالج های فوق از سال 2001 آغاز به کار نموده اند، اِن کالج ها علایق و حقوق ملی را سرمنشا کار خود قرار داده و بدين ترتيب محيطی بسیار مناسب جهت پيشرفت شايستگي‌هاي فردي و مثمر ثمر براي جامعه و ملت مهيا نموده اند. برنامه‌هاي آموزشي مؤسسات فوق بر اساس آماده سازي شركت‌كنندگان جهت تحصيل در مقاطع بالاتر آموزشي طراحي شده و آنان را به مهارتهاي گوناگون مجهز مي‌نمايد. گذراندن دوره های آموزشی در اين موسسات به صورت پاره وقت و تمام وقت امکان پذير است. به طور کلی مدرک SPM جهت گذراندن دوره های تمام وقت در اين موسسات مورد نياز است و اين در حالي است كه دوره‌هاي پاره وقت منحصراً به پذيرش شهروندان مالزيايي مي پردازد كه قادرند به زبان ملي خود، "باهاسا" بخوانند و بنويسند .

آموزش فني و مهندسي

در حال حاضر بالغ بر13 دانشگاه فني در كشور مالزي وجود دارد كه تحت پوشش وزارت آموزش عالي كشور فعاليت مي نمايند. اين دانشگاهها توسط سازمان مديريت دانشگاههاي فني نظارت مي گردند.

4) آموزش علوم انساني و نظري

در كشور مالزي، بالغ بر 16 دانشگاه دولتي و يك دانشگاه بين‌المللي به آموزش دانشجويان دوره‌هاي كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري (PhD) مبادرت مي نمايند. مدرك مورد نياز جهت ورود به اين دانشگاهها جهت گذراندن دورة‌ كارشناسي، مدرك STPM یا مدارك مشابه ديگر دانشگاهي است. بودجه كليه 16 دانشگاه دولتي و دانش سراهاي دولتي توسط دولت تأمين مي‌گردد. در تمامي دانشگاههاي دولتي كشور مالزي، به جز دانشگاه اسلامي بين‌المللي، دوره‌هاي آموزشي كارشناسي براي تمامي دانشجويان بومي داير مي‌باشد اين در حالي است كه براي دانشجويان خارجي منحصراً دوره‌هاي كارشناسي ارشد داير مي باشد.

اقدامات آموزشی

آموزش سكويي استوار است كه از طريق آن ملت مالزي توانسته اند يكي از سريعترين اقتصادهاي رشد يابنده شرق آسيا را پايه ريزي نمايند. امروزه توجه ها معطوف به امر آموزش عالي شده تا اين کشور به مركز آموزشي برتر منطقه تبديل گرديده از آموزش به عنوان محصول صادراتي اين كشور بهره گيري نمايد. کشور مالزي از جمعيتي جوان و پرشور برخوردار است كه بالقوه ظرفيت بالايي براي كسب دانش و علوم دارند توانايي جوانان مالزيايي دركسب تكنولوژيهاي جديد موجب گشته تا اين كشور بتواند در توسعه تكنولوژي وعلوم جهاني در قرن آينده پيشگام باشد. کشور مالزي از بالاترين نرخهاي باسوادي در جهان (93% ) برخوردار است که اين درصد نشانگر اهميت زياد آموزش در اين کشور است كه بركسب دانش و آموزش كه يكي از اساسي ترين خصوصيات روح آسيايي است، معطوف گرديده است. با وجود اينكه تحصيلات اجباري نمي باشد. با اين حال از 99% از كل كودكان رده سني 6 سال در مدارس ابتدايي ثبت نام به عمل آمده و92% از دانش آموزان نيزبه سطح بالاتر مقدماتي متوسطه (راهنمايي) راه مي يابند. سيستم آموزشي مالزي، جوانان را چنان با مهارت ودانش مجهز كرده كه آنها قادربه تحصيل در بهترين دانشگاههاي جهان مي باشند. تأكيد مؤكد بركسب دانش ومهارت پايه که طي دوران آموزشي به واسطه روشهاي جديد آموزشي ويادگيري تقويت مي گردد. هر يك از دانش آموزان را قادر مي سازد تا استعداد ويژه خود را بيابند. جهت نيل به بالاترين سطوح آموزشي، وزارت آموزش و پرورش مالزي از معلمان چه در مدارس وچه در دانشگاهها به عنوان محور اصلي آموزش ياد مي نمايد. محتواي دروس و امكانات شغلي بنحوي طراحي شده اند كه کشور مالزي را به مركزي براي كارشناسان آموزش وپرورش مبدل سازند. اين كارشناسان نه تنها مسئول آموزش مهارتهاي خاص به مردم در محدوده زماني خاصند بلكه به تقويت قابليت واعتماد مردم در امريادگيري وانطباق با يافته هاي جديد مبادرت مي نمايند. آنان وظيفه و مأموريت دارند تا كارگران تحصيلكرده آموزش دهند.چرا که در اين صورت کارگران نه تنها منبع نيروي انساني ملي با قدرت جذب وتسلط برتكنولوژي هاي جديد وجديد التأسيس به شمار مي آيند، بلكه از قابليت ابداع و انعطاف پذيري بيشتري برخوردار مي گردند. موسسه Aminddin Baki ، موسسه ملي مديريت آموزشي، مسئول توسعه فني مديران، سرپرستان آموزشي، معلمان وپرسنل مدارس سرتاسر كشور و مناطق مختلف کشور است.

ارزشیابی مدارک تحصیلی

1- كليه‌ مدارك ‌ Diploma و Certificate و يا 3 ساله‌ منجر به‌ اخذ مدرك ‌ Bachelor نمي‌ گردد. پس از ديپلم‌ متوسطه، ‌ كارداني‌ ارزشيابي‌ مي‌ گردد.

2- مدارك‌ Diploma به‌ همراه (‌ Post Graduate Diploma (PGD در مجموع‌ كارشناسي‌ ارزشيابي‌ مي‌ گردد.

تبصره‌ 1: در صورت‌ دارا بودن‌ مدرك ‌ Bachelor براي‌ مدرك ‌ PGD فقط‌ صحت‌ صدور تاييد مي‌ گردد.

 3- مدارك‌ Bachelor پس از ديپلم‌ متوسطه كارشناسي‌ ارزشيابي‌ مي‌ گردد.

 4- مدارك‌ Master با شرط‌ برخورداري از مدرک كارشناسي‌، به‌ عنوان‌ كارشناسي‌ ارشد ارزشيابي‌ مي‌گردد.

 5- مدارك‌ Ph.D. با شرط‌ برخورداري از كارشناسي‌ ارشد به‌ عنوان‌ دكتراي ارزشيابي‌ مي‌ شود.

تبصره‌ 2: در صورتيكه‌ مدارك‌ دكترا بدون‌ تحصيل‌ در مقطع کارشناسی ارشد و پس از دریافت مدرک کارشناسی اخذ شود در زير ارزشنامه جمله "اين تحصيلات پس از اتمام دوره کارشناسی انجام شده است" ذکر می گردد.

‌ -6كليه‌ مدارك‌ دانشگاهي‌ كه‌ به‌ صورت‌ مكاتبه‌ اي‌، ترددي‌ و غير حضوري‌ اخذ گردد غير قابل‌ ارزشيابي‌ است‌.

پژوهش و تحقيقات

اهداف آموزشي

در راستاي توجه مقوله پژوهشي و تحقيقات كميته هماهنگ كننده تحقيقات آموزشي مالزي تأسيس شد. تحقيقات در كشور مالزي محدود به ابعاد تیوري و عملي نگرديده، بلكه عمدتاً بر بررسي سياستهاي آموزشي معطوف گرديده است. از اين رو تلاش بر اين است تا عنوان و حيطه هاي مطالعاتي در راستاي نيازهاي آموزشي جاري كشور باشد. اختصاص  كمك مالي به حوزه تحقيقات آموزشي از بودجه مالي و بين المللي، دريافت گزارشات تحقيقاتي و تشخيص طرحهاي مناسب جهت ارایه يافته هاي تحقيقاتي، انتشار يافته ها و پيشنهادات به آژانسهاي و دپارتمانهاي آموزشي دولتي، ادارات ناحيه اي آموزشي و مدارس از طريق سمينارها و كارگاهها، سيستم آموزش فردي در كلاس درس بهبود يافته است. هدف زير بنايي پژوهش تحقيقات آموزشي در كشور مالزي، همگاني سازي آموزش و فراهم سازي فرصت يكسان براي كليه دانش آموزان مالزيايي جهت برخود داري از امكانات لازم در تحقيق و پژوهش و كسب صلاحيت كافي در اين راستاست. طبق آمار بدست آمده طي سالهاي 1995 و 1996 به ترتيب بالغ بر 101و 591 كار تحقيقاتي در مراكز تحقيقي كشور به مورد اجرا در آمده است.